วิธีการโค่นต้นไม้
เขตปลอดภัย (สีขาว) และเขตอันตราย (สีแดง) เมื่อโค่นต้นไม้
เมื่อโค่นต้นไม้ สิ่งสำคัญคือต้องกำหนดเขตปลอดภัยและเขตอันตรายอย่างชัดเจน เพื่อให้แน่ใจว่าทุกคนจะปลอดภัยในระหว่างการโค่นต้นไม้ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นสองเขตหลักคือเขตปลอดภัย (สีขาว) และเขตอันตราย (สีแดง)
เขตปลอดภัย (สีขาว):
- เขตนี้เป็นพื้นที่ที่คุณสามารถอยู่ได้อย่างปลอดภัยขณะโค่นต้นไม้
- อยู่ด้านข้างของทิศทางที่ต้นไม้จะล้ม โดยห่างออกจากลำต้นประมาณ 45 องศาไปในแต่ละข้าง
- คุณควรวางแผนล่วงหน้าว่าคุณจะวิ่งไปในทิศทางใดเมื่อโค่นต้นไม้เสร็จแล้ว เพื่อหลีกเลี่ยงอุบัติเหตุ
เขตอันตราย (สีแดง):
- เขตนี้เป็นพื้นที่ที่อันตรายและไม่ควรเข้าไปโดยเด็ดขาด
- ประกอบด้วยพื้นที่ด้านหน้ารอยบากและด้านหลังของต้นไม้ เนื่องจากเมื่อต้นไม้ล้มลำต้นอาจเคลื่อนถอยหลังอย่างรวดเร็ว
- การเข้าไปในพื้นที่ด้านหน้าของรอยบากหลังจากที่ทำรอยบากเสร็จแล้วถือว่าอันตรายอย่างมาก เพราะต้นไม้อาจล้มลงมาในทิศทางที่คุณไม่ได้คาดคิด
- คุณไม่ควรอยู่ด้านหลังของต้นไม้ในระยะใกล้ เนื่องจากเมื่อต้นไม้ล้มลงอาจทำให้ลำต้นกระดอนหรือเคลื่อนถอยหลัง ทำให้เกิดอันตราย
การทำเครื่องหมายเขตเหล่านี้ด้วยการขีดเส้นบนพื้นดินหรือทรายจะช่วยเตือนและกำหนดพื้นที่ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น
การกำหนดรอยบาก
เมื่อคุณได้กำหนดทิศทางที่ต้นไม้จะล้มและพื้นที่ปลอดภัยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการทำเครื่องหมายรอยบากที่เปลือกของต้นไม้ คุณจะทำเครื่องหมายรอยบากนี้ที่ประมาณ 30 เซนติเมตรจากพื้น (หรือสูงกว่านี้เล็กน้อยถ้าคุณใช้ขวานโค่น) โดยตัดลึกเข้าไปในต้นไม้ประมาณ 1/3 ของเส้นผ่านศูนย์กลางต้นไม้ พื้นล่างของรอยบากควรจะตรงที่สุดเท่าที่จะทำได้ ส่วนรอยตัดออกจะมีมุม 45 องศา ซึ่งเป็นมุมที่คุณจะใช้ตัดด้วยขวาน คุณจะไม่สามารถตัดลึกเข้าไปได้มากหากตีลงไปในเนื้อไม้ตามเส้นใยไม้โดยตรง ดังนั้นหลังจากตีลงไปในมุมที่กำหนดแล้วสองสามครั้ง คุณจะต้องตีในแนวนอนเพื่อตัดเอาวัสดุออก ทำขั้นตอนนี้ซ้ำจนคุณได้รอยบากที่ต้องการ
สิ่งสำคัญคือต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าพื้นล่างของรอยบากนั้นตรงที่สุดเพื่อให้ต้นไม้ล้มไปในทิศทางที่คุณต้องการ เมื่อทำรอยบากเสร็จแล้ว ควรตรวจสอบมุมของรอยบากอีกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่าต้นไม้จะล้มไปในทิศทางที่ถูกต้อง นี่เป็นช่วงเวลาสุดท้ายที่จะปรับมุมรอยบากได้ก่อนที่คุณจะตัดต้นไม้
รอยบาก (Notch cut) ด้วยขวาน: การตัดโค่น (Felling cut) ด้วยเลื่อย
การโค่นต้นไม้ประกอบด้วยขั้นตอนสำคัญสองขั้นตอน คือ การทำรอยบากด้วยขวาน และการตัดโค่นด้วยเลื่อย ซึ่งทั้งสองขั้นตอนนี้ทำงานร่วมกันเพื่อให้ต้นไม้ล้มไปในทิศทางที่ต้องการ
การทำรอยบาก (Notch cut) ด้วยขวาน:
- รอยบากเป็นการตัดรูปตัว "V" เข้าไปที่ด้านหน้าของต้นไม้ เพื่อกำหนดทิศทางที่ต้นไม้จะล้ม
- ทำรอยบากที่ประมาณ 1/3 ของเส้นผ่านศูนย์กลางต้นไม้ และควรทำให้รอยบากนี้อยู่ต่ำกว่ารอยเลื่อยโค่นประมาณ 5 เซนติเมตร เพื่อสร้างเอฟเฟกต์บานพับเมื่อโค่นต้นไม้
- การทำรอยบากด้วยขวานต้องตีเป็นมุม 45 องศาในทิศทางที่คุณต้องการให้ต้นไม้ล้ม จากนั้นจึงตีในแนวนอนเพื่อนำวัสดุออก ทำจนได้รอยบากที่ตรงและสม่ำเสมอ
การตัดโค่น (Felling cut) ด้วยเลื่อย:
- การตัดโค่นด้วยเลื่อยจะทำที่ด้านตรงข้ามของรอยบาก ห่างขึ้นไปประมาณ 5 เซนติเมตร เพื่อสร้างเอฟเฟกต์บานพับให้ต้นไม้ล้มลงอย่างควบคุมได้
- ใช้เลื่อยที่ยาวพอที่จะเลื่อยผ่านความกว้างของต้นไม้ทั้งหมด วาดเส้นรอบต้นไม้เพื่อกำหนดแนวการเลื่อย เพื่อให้มั่นใจว่าคุณเลื่อยเป็นเส้นตรง
- เริ่มต้นเลื่อยเข้าไปไม่กี่เซนติเมตร ซึ่งเป็นส่วนที่แข็งที่สุดของต้นไม้ เมื่อทำได้แล้วให้เลื่อยตรงไปยังรอยบาก ต้นไม้จะค่อยๆ เอียงและล้มลงเมื่อรอยเลื่อยใกล้ถึงรอยบาก
การทำงานร่วมกันระหว่างรอยบากและการตัดโค่นจะช่วยให้ต้นไม้ล้มไปในทิศทางที่คุณต้องการอย่างปลอดภัย
การทำรอยบาก (Notch cut) ด้วยขวาน
การทำรอยบากด้วยขวานเป็นขั้นตอนแรกในการโค่นต้นไม้ โดยจะทำที่ด้านหน้าของต้นไม้ในทิศทางที่คุณต้องการให้ต้นไม้ล้ม รอยบากนี้มีลักษณะเป็นรูปตัว "V" และประกอบด้วยสองส่วนหลัก:
- การตัดมุมบน: ตัดเข้ามุมที่ประมาณ 45 องศาโดยใช้ขวาน จับขวานให้มั่นและตัดเป็นแนวเฉียงจากด้านบนลงมาที่ระดับความลึกประมาณ 1/3 ของเส้นผ่านศูนย์กลางต้นไม้
- การตัดแนวนอน: ทำการตัดแนวนอนที่ก้นรอยบาก ให้ตรงที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยตัดวัสดุออกมาเพื่อสร้างรอยบากที่ชัดเจน
การทำรอยบากจะช่วยกำหนดทิศทางที่ต้นไม้จะล้ม และควรทำให้ต่ำกว่าการตัดโค่น (felling cut) ประมาณ 5 เซนติเมตร เพื่อให้เกิดเอฟเฟกต์บานพับเมื่อโค่นต้นไม้
2: การตัดโค่น (Felling cut) ด้วยขวาน
การตัดโค่นด้วยขวานเป็นขั้นตอนที่ทำที่ด้านตรงข้ามของรอยบาก และต้องทำให้สูงกว่ารอยบากประมาณ 5 เซนติเมตร เพื่อสร้างเอฟเฟกต์บานพับที่จะควบคุมทิศทางการล้มของต้นไม้:
- การตัดเอียง: ตีขวานเข้าไปในลำต้นในลักษณะเดียวกับการทำรอยบาก โดยตัดให้มุมเอียงเท่ากันกับด้านตรงข้าม แต่ต้องทำให้สูงกว่ารอยบาก 5 เซนติเมตร
- การตัดตรง: ใช้ขวานตีตรงไปในแนวลึกเข้าไปในลำต้น จนกระทั่งเข้าใกล้รอยบาก ต้นไม้จะเริ่มเอียงและล้มลงเมื่อการตัดโค่นเข้าถึงจุดที่ลึกพอที่จะทำให้ล้ม
ขั้นตอนนี้ต้องใช้ความระมัดระวังอย่างมากเพื่อให้แน่ใจว่าต้นไม้จะล้มไปในทิศทางที่คุณวางแผนไว้
การใช้ขวานในการตัดโค่น (Felling cut)
คุณสามารถใช้ขวานในการตัดโค่นแทนการใช้เลื่อยได้ แม้ว่าอาจจะใช้เวลานานกว่า แต่ในบางครั้งอาจเกิดกรณีที่คุณไม่มีเลื่อยอยู่ใกล้มือ หรือเลื่อยอาจพังโดยไม่คาดคิด การใช้ขวานตัดโค่นนั้นมีวิธีที่คล้ายกับการทำรอยบาก แต่จะทำที่อีกฝั่งหนึ่งของต้นไม้ และควรทำให้สูงกว่ารอยบากประมาณ 5 เซนติเมตร เพื่อให้เกิดเอฟเฟกต์บานพับที่ช่วยให้ต้นไม้ล้มอย่างปลอดภัย:
ตัดด้านตรงข้ามของรอยบาก:
- การตัดโค่นจะทำที่ด้านตรงข้ามของรอยบาก โดยตัดในลักษณะคล้ายกัน แต่ต้องอยู่สูงกว่ารอยบาก 5 เซนติเมตร เพื่อสร้างเอฟเฟกต์บานพับ
ตัดวัสดุออกอย่างสม่ำเสมอ:
- ทำการตัดเนื้อไม้ให้ออกมาในแนวที่ตรงที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อให้การตัดโค่นมีความสมดุลและสอดคล้องกับรอยบาก การตัดเนื้อไม้อย่างสม่ำเสมอช่วยให้ต้นไม้ล้มในทิศทางที่คุณวางแผนไว้
ทำให้เสร็จตามที่เริ่มต้น
เมื่อคุณเริ่มโค่นต้นไม้แล้ว ควรทำให้เสร็จ ไม่ควรปล่อยต้นไม้ที่เริ่มตัดทิ้งไว้ เพราะต้นไม้ที่มีรอยบากแล้วอาจล้มลงได้ง่ายเมื่อมีลมแรงเข้ามาปะทะ ไม้ที่ยังสดอยู่สามารถแยกออกได้ง่ายกว่าหลังจากที่ทิ้งไว้นาน ดังนั้นควรแยกไม้ทันทีหลังจากการโค่นต้นไม้เสร็จสิ้น
การเดินถือขวาน
เมื่อถือขวานเดิน คุณควรถือขวานที่ด้าม โดยจับใกล้กับหัวขวาน และให้คมขวานหันลงด้านล่างเพื่อให้คมหันออกจากตัวคุณในกรณีที่คุณล้มลง การถือขวานในลักษณะนี้จะช่วยลดโอกาสที่คุณจะบาดเจ็บ การจับหัวขวานอาจจะเหมาะสมในวันที่อากาศร้อน แต่ในช่วงฤดูหนาวหัวขวานจะเย็น ดังนั้นการถือขวานด้วยวิธีอื่นนอกเหนือจากนี้ถือว่าไม่ปลอดภัย การถือขวานบนไหล่แม้จะเป็นที่นิยมแต่ก็เป็นวิธีที่อันตรายที่สุดวิธีหนึ่ง เพราะหากขวานหล่นลง คุณอาจบาดเจ็บหนักได้








